W publikacji znajdą Państwo prezentację doświadczeń dwóch polskich inicjatyw klastrowych o różnej skali - mniejszej animującej rozwój klastra kotlarskiego w Pleszewie oraz Doliny Lotniczej, która podejmuje działania na rzecz rozwoju klastra przemysłu lotniczego skoncentrowanego na południu Polski w okolicach Rzeszowa. Zaprezentowane zostaną także działania na rzecz rozwoju klastrów podejmowane przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości oraz władze samorządowe w województwie dolnośląskim, a także pomorskim.Wnioski z powyższych doświadczeń sa takie, iż sposób ukształtowania dostępnych obecnie instrumentów wsparcia, a w szczególności działania 5.1. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka ukierunkowanego na wspieranie powiązań kooperacyjnych o znaczeniu ponadregionalnym, nie do końca odpowiada potrzebom i specyfice realnie funkcjonujšcych klastrów i inicjatyw klastrowych. W tym kontekście cieszą przedstawione przez PARP kierunki modyfikacji działania 5.1. PO IG.

W publikacji przedstawiamy jednak także dalej idące postulaty Instytutu Badań nad Gospodarkš Rynkową odnośnie modyfikacji polityki wspierania rozwoju klastrów, realizowanej czy to na poziomie krajowym, czy regionalnym. Opierają się one na konstatacji, iż możliwy i pożądany jest model polityki zakładający koordynację różnych instrumentów wsparcia publicznego wokół wybranych, kluczowych klastrów? Jest to koncepcja idąca zdecydowanie dalej, niż uruchomienie pojedynczego działania zapewniającego finansowanie koordynatora danego klastra. Zakłada ona ukierunkowanie funduszy europejskich dostępnych w ramach różnych działań i programów operacyjnych na przedsięwzięcia o różnym charakterze (w tym inwestycje w infrastrukturę, badania i rozwój, kapitał ludzki itp.) realizowane przez różne podmioty funkcjonujące w klastrze. Model takiej polityki prezentujemy na przykładzie wdrożenia realizowanego w województwie pomorskim.W części poświęconej doświadczeniom zagranicznym znajdż Państwo prezentację bardzo ciekawych programów klastrowych realizowanych w Niemczach. Specyfika części z nich polega na tym, iż wsparcie publiczne kierowane jest do najlepszych klastrów wybieranych w drodze konkursów. Podobny charakter miał także prezentowany w publikacji szwedzki program wspierania klastrów VINNVAXT, którego ważnym elementem było także budowanie partnerstwa i współpracy w układzie biznes - nauka - administracja. Z kolei doświadczenia szkockich polityk klastrowych pokazują jak ciężko w praktyce jest osiągnąć koordynację różnych polityk i agend rządowych, a także działań poszczególnych aktorów klastra. W tym kontekście, szczególnego znaczenia nabiera funkcjonowanie oddolnych i profesjonalnych organizacji klastrowych reprezentujących środowiska biznesowe i realizujących określone przedsięwzięcia na rzecz rozwoju klastra.

W publikacji prezentowane są także działania Komisji Europejskiej, która przywiązuje dużą rolę do stymulowania rozwoju klastrów, o czym świadczy m.in. ostatni Komunikat Komisji zatytułowany "W kierunku światowej klasy klastrów w Unii Europejskiej". Z tej perspektywy ważne jest skoncentrowanie wsparcia na klastrach o odpowiedniej masie krytycznej oraz rozwijanie współpracy międzynarodowej prowadzącej do tworzenia się sieci kooperacji w układzie europejskim. Komisja realizuje także szereg inicjatyw, które mogą być pomocne przy transferze doświadczeń zagranicznych w celu lepszego kształtowania polityk klastrowych w zainteresowanych regionach i krajach oraz planuje podjęcie działań w kierunku podnoszenia profesjonalizmu koordynatorów klastrów.

Życzymy miłej lektury i mamy nadzieję, że ta publikacja będzie pomocna dla kształtowania polityki klastrowej w Polsce, zarówno na poziomie poszczególnych regionów, jak i kraju. Jednocześnie dziękujemy także przedstawicielom PARP, Ministerstwa Gospodarki i Fundacji Konrada Adenauera oraz wszystkim prelegentom za współpracę przy organizacji konferencji poświęconej polityce klastrowej i przygotowaniu tej publikacji.

"Wspieranie rozwoju klastrów w Polsce i zagranicą - doświadczenia i wyzwania"